སྡེ་དགེ་གེ་སར་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་གླིང་དཀར་རྗེ་བློན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐང་ཁ་སྐོར་གསར་དུ་བཞེངས་བསྐྲུན་བྱས་ཡོད། དེ་དག་བཞེངས་བསྐྲུན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ཀྱི་རྒྱུད་འཛིན་ལྷ་རིས་པ་གྲགས་ཅན་རྒན་ཀརྨ་བདེ་ལེགས་ཆེད་དུ་གཡང་མགོ་མའི་སློབ་གྲྭར་ཕེབས་ཏེ། གླིང་དཀར་རྗེ་བློན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་གསར་དུ་བསྐྲུན་པ་ལ་མཛུབ་སྟོན་གནང་བ་དང་། ད་ཐེངས་བཞེངས་བཞིན་པའི་ཐང་ཁ་འདི་དག་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ཀྱི་ཐུན་མིན་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཐོགས་ནས་སོང་ན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་སྟུག་པ་དང་། སྲོལ་རྒྱུན་དང་མཐུན་པ་སོགས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཚུལ་གསུངས་པ་དང་། ཀརྨ་སྒར་བྲིས་དང་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྱུར་བཅོས་ནན་པོར་མཛད་པ་དང་། ཐང་ཁ་འབྲི་མཁན་གྱི་གཡང་མགོ་མའི་སློབ་ཁང་ནང་དུ་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་སློབ་མ་དག་འབྲི་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་མཛུབ་ཁྲིད་གནང་བ་སོགས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་མཛད། 

2024年夏，德格格萨尔文化研究中心（以下简称“研究中心”）委托青海玉树一唐卡基地绘制格萨尔系列唐卡，笔者在前往该基地时，有幸亲见了受邀来为师生做指导的噶玛德勒老人。相处下来颇多感慨，不禁对老人家的大师之道生起探究之心。

◎ 研究中心委托此唐卡基地绘制《格萨尔及岭地大将》系列唐卡壁画。截至2025年春，《格萨尔叔父晁通大将及达绒部落众勇士》（宽2米，高2.7米）已绘制完成

སྡེ་དགེ་གེ་སར་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་གེ་སར་དང་གླིང་ཡུལ་གྱི་བློན་ཆེན་ཞེས་པའི་ཐང་གའི་ཚན་བསྟར་ལས། ཨ་ཁུ་ཁྲོ་ཐུང་དང་སྟག་རོང་ཤོག་ཁག་གི་དཔའ་ཐུལ་གྱི་ཐང་ཁ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ།  མཐོ་ཚད་ལ་སྨི་༢.༧དང་ཞིང་ལ་སྨི་༢ཡོད།

钟灵毓秀的西藏昌都嘎玛乡，是中国唐卡三大画派之一嘎玛嘎赤派的发源地，也是该画派普及最广、技艺最高、画风最纯正的地区。几百年来，唐卡绘画、铜像锻制、藏式饰品、玛尼石刻等民族手工艺，在这片土地上代代相传，成为闻名遐迩的“民族手工艺之乡”，并被国家文化部命名为“中国民间文化艺术之乡”。

1932年，噶玛德勒出生在嘎玛乡比如村的一个唐卡世家，他的爷爷、舅舅（嘎玛嘎赤画派第9代传承人）、父亲等人，皆是远近闻名的唐卡画师。噶玛德勒5岁便开始学习基础理论，8岁开始跟随舅舅和父亲学画。

在大师云集的家庭中长期浸染，加上自身的天赋和刻苦，噶玛德勒16岁便以精湛的画技成为嘎玛地方公认的首席画师，并逐渐成长为嘎玛嘎赤画派的第10代国家级传承人。

◎ 2024年夏，嘎玛嘎赤画派国家级传承人噶玛德勒受邀来到青海玉树一唐卡基地为师生们做指导

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ལོར། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ཀརྨ་སྒར་བྲིས་ཀྱི་བརྒྱུད་འཛིན་པ་ཀརྨ་བདེ་ལེགས། མཚོ་སྔོན་སྐྱེ་རྒུ་རུ་གདན་དྲངས་ཏེ། ཐང་གའི་གནས་གཞིའི་དགེ་སློབ་ཀུན་ལ་མཛུབ་སྟོན་གནང་བཞིན་པ།

生于唐卡世家，是噶玛德勒之幸。然而家族传承再优厚，若无过人的毅力和天分，以及对绘画的热爱，任谁恐也难成大师。

噶玛德勒自幼便对绘画表现出超常的热爱。那个年代没有电灯，学画必须抓紧白天的光阴，晚上只能借助月光或松枝、牛粪燃出的光。小噶玛德勒常常手举点燃的藏香，猛吹一口凑近画板，借着突然一亮的火光赶紧画几笔。没有纸，他便在木板上练习，擦了又画，画了又擦，有时画着画着就睡着了，梦中手还捏着笔在动。常常在清晨，母亲来送早茶，发现儿子已经捧着画板倒在小卡垫上睡了一宿。

在青壮年时期，噶玛德勒不得不放下心爱的绘画，先后当起了教师、生产队长、兽医防疫员……白天没有机会拿起画笔，他就在晚上偷偷用功，这样一晃就是十多年。

如今，93岁高龄的噶玛德勒仍坚持每天作画。遇有唐卡学校邀请指导，他便会笑嘻嘻地坐进孙子的越野车，欣然前往。

◎ 2024年夏，唐卡基地的学员们连夜绘制《格萨尔及岭地大将》系列唐卡壁画，绘制过程中嘎玛嘎赤画派唐卡大师噶玛德勒曾亲临指导

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ལོའི་དབྱར་ཁར། ཐང་གའི་གནས་གཞིའི་མི་སྣ་རྣམ་པས་ཉིན་མཚན་ལྟོས་མེད་དུ་གེ་སར་དང་གླིང་ཡུལ་གྱི་བློན་ཆེན་ཞེས་པའི་ཚན་བསྟར་ཐང་ཁའི་ལོགས་རིས་འབྲི་སྐབས། ཀརྨ་བདེ་ལེགས་དངོས་སུ་བྱོན་ནས་མཛུབ་སྟོན་གནང་བཞིན་པ།

说到唐卡绘画，就不能不提包括《造像度量经》在内的“三经一疏”（原为梵文，13世纪前后译成藏文）。“三经一疏”对唐卡中各类尊众的造像比例都做了严格而细致的规定，是画师们代代遵守的法则和度量规范。

噶玛德勒幼年学画时，仅仅是《造像度量经》中最基础、也最重要的比例和尺寸就学了6年。此后，线描和上色又学了6年。后来他能在指甲盖大小的画布上绘出三尊线条清晰、表情生动的佛头，便是得益于坚实的童子功和数十年如一日的奋笔不辍。

噶玛德勒一生亲绘的唐卡有上千幅，一幅唐卡上的人物有时多达几百位，要精准绘制这些人物，画师需要掌握海量的比例关系。为此，噶玛德勒用了近10年的时间，将造像标准全部背下来并融会贯通。

噶玛德勒之所以成为“噶玛德勒”（意为“事业圆满”），或许正是因为他肯在这些看似枯燥的基础训练上花费超乎常人的功夫。一株参天大树的长成需要诸多条件，但有一点毋庸置疑：树根务必扎得足够深。

一位在美术界举足轻重的大师、德高望重的画派掌门人，平生提及最多的竟是自己幼年所学的《造像度量经》。凡是听噶玛德勒提起唐卡或者向他求学画唐卡的人，多会发出这样的惊叹。

“树有千条枝，树根才是本”是噶玛德勒一生挂在嘴边的话。《造像度量经》正是他心目中唐卡绘画的树根。他认为度量是嘎玛嘎赤画派的精髓，学好度量最难、也最关键，画师们无论技艺高低，均需严格遵循祖师们传承下来的比例，在法度之内描摹出精微之美。

完全的遵循，带来完全的成就。他希望将嘎玛嘎赤唐卡绘画的精髓，原原本本地代代传承下去。

在一些特殊的艺术领域，古老法度和本初审美，在历史长河中始终展露着她独有的美感，滋养一代代人的同时，也向世人彰显着传承的力量，以及它的不可撼动性。人们对这些艺术作品的喜爱，一定程度上正是源于纯正的法度，以及它所带来的不可复制的“古”意。

“画唐卡不能偷懒，不能偷工减料。”无论亲传还是再传弟子，师徒相聚时总会听到噶玛德勒这样的叮嘱。如此朴实无华的一句话，是他老人家终生恪守的准则。这里的“不偷懒”，便包含了他对《造像度量经》等法度的坚守。

◎  唐卡教室一角摆放的绘画原料。研究中心系列唐卡壁画全部选用纯天然矿物和植物颜料

ཐང་ག་འབྲི་བྱེད་ཀྱི་རང་བྱུང་གཏེར་རྫས་དང་རྩི་ཤིང་ལས་གྲུབ་པའི་ཚོན་རྩི།

唐卡因其博大精深的精神内涵，能帮助观者净化心灵。唐卡画师的清净、自律、情怀、格局，很大程度上决定着作品的生命力和感染力。

宁静，必能致远。高原流传千年的古老智慧，成为噶玛德勒一生创作的灵感源泉。清凉的心境，赋予画作宁静的特质；长久的心灵修持，则令青绿之间多了一份感动人心的力量。见过噶玛德勒的人，大概都会有一种如沐春风的感觉。老人家性情寂静调柔、慈爱谦和，微笑随时挂在脸上。这般心境投射在他的画作中，自然多出一份祥和与温暖。

按照嘎玛嘎赤唐卡世家的传统，年幼时，噶玛德勒在线描等基本功打牢后，还要经历长期的心灵修持，待内心彻底净化、去除私欲杂染后，才能正式开始学习画唐卡。走得再远，也不能忘了为什么出发。如今，虽常有人慕名来访，噶玛德勒老人留给自己的时间和空间并不充足，但每天五六小时的修行习惯，仍是雷打不动。每当有弟子请益，老人家总会一再提醒他们时刻保持清净心和利他心，每次作画前务必净手静心，拿起画笔那一刻便忘掉自我，并且一生都以这样的方式作画和炼心。

◎  研究中心正在绘制的格萨尔人物系列壁画唐卡，图为即将完成的格萨尔壁画，以及母亲郭姆和王妃珠牡的线描稿

ཞིབ་འཇུག་ལྟེ་གནས་ཀྱི་ཚན་བསྟར་ཐང་ག་ལས། གེ་སར་གྱི་ཐང་གའི་ལོགས་རིས། མ་ཡུམ་འགོག་མོ་དང་སེང་ལྕམ་འབྲུག་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཐང་གའི་སྐྱ་རིས།

唐卡绘画的传承方式较为独特，自古皆是师徒相承、口耳相传。93岁的噶玛德勒，一生亲手教出来的弟子有近千名。他收徒不分亲疏远近，学费分文不收，还免费提供食宿，哪怕跟他学画十几年的人也是如此。他收徒弟，一为传承古老艺术，二是让贫困家庭的孩子们掌握一技之长从而脱贫自立。他将毕生所学毫无保留地传授给徒弟们，虽然技法上严循传统，却敢于打破唐卡绘画不传女性的旧规，平等接收勤奋而有天赋的女学徒。

◎  2024年夏，92岁的噶玛德勒为年轻师生做指导

སྤྱི་ལོ་༢༠༢༤ལོའི་དབྱར་ཁར། དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་ལོན་པའི་ལྷ་རིས་པ་ཀརྨ་བདེ་ལེགས་ཀྱིས། ན་གཞོན་དག་ལ་མཛུབ་སྟོན་གནང་བཞིན་པ། 

暮年迫近，噶玛德勒对唐卡艺术的传承和保护越发担忧。一方面，画派流传下来的文字本就稀少，资深画师们又逐渐年迈谢世；另一方面，他担心唐卡过度商业化会导致画作的整体质量下降。于是他相继出版了两本图书，将毕生所学公之于众，还要求出版社把书价定低些，尽量让清贫的学习者也能买得起。

噶玛德勒一生喜静，但每有后辈登门求教，他总会敞开大门。他常说：“但凡我懂的，一定会教给别人。看到手艺人们都能吃好穿好，我就很开心。我自己过得好不好没那么重要，关键是大家都要好。”